Cofnięcie pozwu o rozwód to formalna czynność procesowa. Jeżeli po złożeniu pozwu małżonkowie chcą spróbować rozwiązać konflikt inaczej albo nie chcą kontynuować sprawy, powód może rozważyć cofnięcie pozwu. Skutek zależy od etapu postępowania i oceny sądu.
W przepisach używa się określenia cofnięcie pozwu, nie „wycofanie sprawy”. Poniżej znajdziesz kolejność czynności, rozróżnienie sytuacji przed i po rozpoczęciu rozprawy oraz informacje o możliwym zwrocie opłaty. To materiał ogólny; w indywidualnej sprawie może być potrzebna porada prawnika.
Czy można cofnąć pozew o rozwód?
Podstawą jest art. 203 Kodeksu postępowania cywilnego . Zwróć uwagę na dwie kwestie:
- Samo cofnięcie pozwu, bez zrzeczenia się roszczenia. Powód może cofnąć pozew bez zgody pozwanego do rozpoczęcia rozprawy. Po rozpoczęciu rozprawy takie cofnięcie co do zasady wymaga zgody pozwanego.
- Szczególny charakter sprawy rozwodowej. Poza osobnym trybem z art. 332 § 2 k.p.c. nie traktuj zrzeczenia się roszczenia jako prostego sposobu na pominięcie zgody pozwanego. Jeżeli rozważasz takie oświadczenie, przed jego złożeniem sprawdź skutki w konkretnej sprawie.
Po skutecznym cofnięciu pozwu nie wywołuje on skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Sąd może jednak uznać cofnięcie za niedopuszczalne, jeżeli okoliczności wskazują na sprzeczność z prawem, zasadami współżycia społecznego albo próbę obejścia prawa.
W sprawie rozwodowej własne żądanie pozwanego ma osobne znaczenie. Jeżeli pozwany również zażądał rozwodu albo separacji, co dopuszcza art. 439 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego , cofnięcie pozwu przez powoda nie kończy samo przez się całego postępowania; sąd może nadal rozpoznać żądanie pozwanego.
Kiedy można cofnąć pozew o rozwód?
Moment złożenia pisma i treść oświadczenia mają znaczenie dla stanowiska drugiego małżonka oraz dalszej oceny sądu.
Przed rozpoczęciem rozprawy
Samo cofnięcie pozwu co do zasady nie wymaga wtedy zgody pozwanego. Jeżeli pozwany zgłosił własne żądanie rozwodu albo separacji, cofnięcie pozwu przez powoda nie kończy samo przez się całego postępowania.
Po rozpoczęciu rozprawy, ale przed wydaniem wyroku
Po rozpoczęciu rozprawy cofnięcie pozwu co do zasady wymaga zgody pozwanego. Jeżeli cofnięcie składasz poza rozprawą, przewodniczący zawiadamia go o cofnięciu; wyraźna zgoda albo brak oświadczenia w ciągu dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia są traktowane jako zgoda. Nie traktuj zrzeczenia się roszczenia jako prostego zamiennika tej zgody w sprawie o rozwód. Jeżeli pozwany zgłosił własne żądanie rozwodu albo separacji, cofnięcie pozwu powoda nie kończy samo przez się całego postępowania.
Po wydaniu wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem
Art. 332 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego przewiduje osobny tryb przed uprawomocnieniem wyroku i przed przedstawieniem akt z apelacją sądowi drugiej instancji. Jeżeli powód cofa pozew z jednoczesnym zrzeczeniem się dochodzonego roszczenia, zgoda pozwanego nie jest wymagana. Jeżeli cofnięciu nie towarzyszy takie zrzeczenie, zgoda pozwanego jest wymagana. Sąd może wtedy uchylić wyrok i umorzyć postępowanie, jeżeli uzna cofnięcie za dopuszczalne; własne żądanie pozwanego może być nadal rozpoznane.
Po uprawomocnieniu wyroku
Po uprawomocnieniu wyroku nie można skorzystać z trybów cofnięcia opisanych w art. 203 ani art. 332 k.p.c. Jeżeli wyrok rozwiązał małżeństwo, późniejsze cofnięcie pozwu nie odwraca tego skutku.
Jak cofnąć pozew: procedura krok po kroku
Pismo powinno trafić do sądu, który prowadzi sprawę rozwodową. Przygotuj je tak, aby sąd mógł jednoznacznie ustalić sprawę i wolę powoda.
- Ustal etap sprawy i potrzebę zgody. Sprawdź, czy rozprawa się rozpoczęła, czy wydano wyrok oraz czy pozwany zgłosił własne żądanie rozwodu albo separacji. Przed rozpoczęciem rozprawy samo cofnięcie pozwu co do zasady nie wymaga zgody pozwanego; po rozpoczęciu rozprawy co do zasady wymaga zgody pozwanego. Po wydaniu wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem i przed przedstawieniem akt z apelacją sądowi drugiej instancji, cofnięcie z jednoczesnym zrzeczeniem się dochodzonego roszczenia nie wymaga zgody pozwanego, a bez tego zrzeczenia jej wymaga. Jeżeli cofnięcie składasz poza rozprawą i zgoda jest wymagana, przewodniczący zawiadamia pozwanego; wyraźna zgoda albo brak oświadczenia w ciągu dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia są traktowane jako zgoda. Jeżeli pozwany również zażądał rozwodu albo separacji, cofnięcie pozwu przez powoda nie kończy samo przez się całego postępowania; sąd może nadal rozpoznać jego żądanie.
- Przygotuj pismo. Wskaż sąd, sygnaturę akt, dane stron, jednoznaczne oświadczenie o cofnięciu pozwu, datę i podpis. Powód cofnięcia możesz opisać, jeśli ma znaczenie dla sprawy. Nie dopisuj zrzeczenia się roszczenia bez sprawdzenia jego skutków prawnych.
- Złóż pismo w sądzie. Złóż je w biurze podawczym sądu prowadzącego sprawę albo wyślij na jego adres. Zachowaj potwierdzenie złożenia lub nadania i kopię pisma.
- Poczekaj na ocenę sądu. Sąd sprawdza, czy cofnięcie jest dopuszczalne i czy spełniono wymogi właściwe dla etapu sprawy. Może uwzględnić cofnięcie albo uznać je za niedopuszczalne.
- Odbierz postanowienie i sprawdź skutki. Jeżeli cofnięcie jest skuteczne, sąd co do zasady kończy sprawę przez umorzenie postępowania. Przeczytaj rozstrzygnięcie, aby wiedzieć, jakie czynności i koszty obejmuje.
Jakie są skutki cofnięcia pozwu?
Skutki zależą od tego, czy sąd uzna cofnięcie za skuteczne i czy oświadczenie obejmuje zrzeczenie się roszczenia. W szczególności:
- Samo cofnięcie pozwu, bez zrzeczenia się roszczenia. Jeżeli sąd uwzględni cofnięcie i nie ma własnego żądania pozwanego, postępowanie co do zasady zostanie umorzone i nie zapadnie wyrok rozwiązujący małżeństwo przez rozwód. Zgodnie z art. 203 § 2 k.p.c. cofnięty pozew nie wywołuje skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Samo cofnięcie co do zasady nie zamyka drogi do ponownego złożenia pozwu, ale nowa sprawa będzie oceniana według aktualnych faktów i przepisów.
- Zrzeczenie się roszczenia. To oświadczenie ma doniosłe skutki. Po wydaniu wyroku działa według osobnej zasady opisanej wyżej: przy jednoczesnym cofnięciu nie wymaga zgody pozwanego, a bez niego tej zgody wymaga. W innych etapach nie traktuj go jako prostego zamiennika zgody.
- Własne żądanie pozwanego. Jeżeli pozwany zażądał rozwodu albo separacji, cofnięcie pozwu powoda nie kończy samo przez się całego postępowania; sąd może nadal rozpoznać żądanie pozwanego.
- Wnioski dotyczące dzieci, alimentów, zabezpieczenia lub innych żądań powiązanych ze sprawą mogą wymagać osobnej analizy, ponieważ ich los zależy od podstawy i etapu postępowania.
Umorzenie sprawy nie rozstrzyga, czy małżonkowie powinni wrócić do wspólnego życia ani jak mają ułożyć dalsze relacje. Jeżeli cofnięcie ma wpływać na zabezpieczenie, alimenty, sytuację dzieci albo możliwość ponownego wystąpienia, przed złożeniem pisma skonsultuj treść oświadczenia z prawnikiem.
Czy po cofnięciu pozwu można odzyskać opłatę?
Opłata od pozwu o rozwód wynosi 600 zł. Zasady zwrotu wynikają z art. 79 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych .
Jeżeli cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu pozwu innym stronom, a w braku takich stron — przed wysłaniem zawiadomienia o terminie posiedzenia, uiszczona opłata jest pomniejszana o opłatę minimalną. Przy opłacie 600 zł zwrot wynosi obecnie 570 zł. Jeżeli odpis został już wysłany, a w braku innych stron wysłano już zawiadomienie o terminie posiedzenia, lecz cofnięcie nastąpiło przed rozpoczęciem posiedzenia, zwrot wynosi połowę uiszczonej opłaty — obecnie 300 zł. Cała opłata jest zwracana także w razie cofnięcia pozwu wskutek pojednania stron w pierwszej instancji. Jeżeli sąd orzeknie rozwód na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie, połowa opłaty od pozwu jest zwracana po uprawomocnieniu się wyroku. Zastosowanie konkretnej zasady zależy od momentu i przyczyny zakończenia sprawy.
Wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego, koszty dokumentów, kopii, opinii i inne wydatki są odrębnymi pozycjami. Ich zwrot nie wynika automatycznie z cofnięcia pozwu i może zależeć od umowy, decyzji sądu albo charakteru wydatku. Na podstawie art. 203 § 2–3 Kodeksu postępowania cywilnego pozwany może żądać od powoda zwrotu swoich kosztów. Jeżeli cofnięcie nastąpiło poza rozprawą, pozwany może złożyć taki wniosek w terminie dwóch tygodni od zawiadomienia.
Przykładowe pismo o cofnięciu pozwu
Pismo powinno być dopasowane do sygnatury, etapu sprawy i treści oświadczenia. Poniższy przykład pokazuje samo cofnięcie pozwu, bez zrzeczenia się roszczenia. Nie jest formularzem urzędowym ani gotowym pismem dla każdej sprawy.
Co powinno zawierać pismo?
W nagłówku umieść pełną nazwę sądu, wydział i sygnaturę akt, a także dane stron. W części głównej napisz wprost, że cofasz pozew o rozwód, i wskaż, którego pozwu dotyczy oświadczenie. Dodaj datę oraz własnoręczny podpis. Jeżeli chcesz zrzec się roszczenia albo opisać dalsze wnioski, nie rób tego bez sprawdzenia skutków prawnych.
Przykładowa treść pisma — ilustracja, nie formularz urzędowy
Pismo poniżej pokazuje kolejność jego podstawowych elementów. Zastąp pola w nawiasach własnymi danymi i sprawdź wymagania sądu prowadzącego sprawę.
Przykładowa treść pisma — nie jest formularzem urzędowym
[Miejsce i data]
SĄD OKRĘGOWY W [NAZWA MIASTA]
[WŁAŚCIWY WYDZIAŁ]
[ADRES SĄDU]
[KOD POCZTOWY I MIASTO]
POWÓD: [IMIĘ I NAZWISKO]
[ADRES ZAMIESZKANIA]
[PESEL, JEŻELI JEST ZNANY]
POZWANY: [IMIĘ I NAZWISKO]
[ADRES ZAMIESZKANIA]
[PESEL, JEŻELI JEST ZNANY]
Sygnatura akt: [SYGNATURA SPRAWY]
PISMO PROCESOWE
— COFNIĘCIE POZWU O ROZWÓD
Na podstawie art. 203 Kodeksu postępowania cywilnego cofam pozew o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód złożony dnia [DATA ZŁOŻENIA POZWU].
Proszę o dołączenie pisma do akt i rozpoznanie cofnięcia pozwu zgodnie z właściwymi przepisami. [Jeżeli chcesz krótko wyjaśnić decyzję, wpisz tu własne, prawdziwe okoliczności.]
[PODPIS POWODA]
[IMIĘ I NAZWISKO]
Załączniki:
- [EWENTUALNE ZAŁĄCZNIKI]
Przed złożeniem sprawdź, czy treść odpowiada etapowi postępowania. Ten przykład ma charakter ilustracyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Cofnięcie pozwu o rozwód: najważniejsze informacje
Przed złożeniem pisma sprawdź etap postępowania i przeczytaj art. 203 k.p.c. w aktualnym tekście. Pamiętaj, że:
- Samo cofnięcie pozwu. Przed rozpoczęciem rozprawy co do zasady nie wymaga zgody pozwanego; po jej rozpoczęciu co do zasady jej wymaga.
- Zrzeczenie się roszczenia. Po wydaniu wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem i przed przedstawieniem akt z apelacją sądowi drugiej instancji, jednoczesne zrzeczenie się dochodzonego roszczenia oznacza brak wymogu zgody pozwanego; bez takiego zrzeczenia zgoda pozwanego jest wymagana. Oświadczenie może mieć doniosłe skutki procesowe, dlatego przed jego złożeniem sprawdź konkretną sytuację.
- Skutek procesowy. Cofnięty pozew nie wywołuje skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Samo cofnięcie co do zasady nie zamyka drogi do ponownego złożenia pozwu; nowa sprawa będzie oceniana według aktualnych faktów i przepisów.
- Własne żądanie pozwanego. Jeżeli pozwany również zażądał rozwodu albo separacji, cofnięcie pozwu przez powoda nie kończy samo przez się całego postępowania.
- pismo składa się w sądzie prowadzącym sprawę i warto zachować potwierdzenie;
- możliwy zwrot opłaty zależy od warunków z art. 79 ustawy o kosztach sądowych;
- materiał jest ogólny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Przykładowa treść pisma powyżej dotyczy samego cofnięcia pozwu i nie jest formularzem urzędowym. W sprawie dotyczącej dzieci, alimentów, zabezpieczenia lub zrzeczenia się roszczenia opisz swoją sytuację i wyślij formularz.
Formularz kontaktowy
Potrzebujesz wsparcia w sprawach rodzinnych? Skontaktuj się ze mną, a podpowiem możliwe rozwiązania prawne
Jestem prawnikiem, ekspertem psychologii sądowej i mediatorem, który pomaga rodzinom w kwestiach prawnych z sercem, z profesjonalizmem i wysoką skutecznością.
Ada Rudzińska
Powiązane artykuły
Pozew o rozwód - wszystko, co powinieneś wiedzieć
Pozew o rozwód bez orzekania o winie — jak go przygotować
ROZWÓD KROK PO KROKU? Od czego zacząć?
Wzór pozwu o rozwód bez orzekania o winie: warianty i kreator
Pozew o rozwód bez orzekania o winie bez wspólnych małoletnich dzieci — wzór
Pozew o rozwód bez orzekania o winie ze wspólnymi małoletnimi dziećmi — wzór i wskazówki
Często zadawane pytania
Czy można cofnąć pozew po wydaniu wyroku?
Przed uprawomocnieniem wyroku i przed przedstawieniem akt z apelacją sądowi drugiej instancji art. 332 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego pozwala sądowi uchylić wyrok i umorzyć postępowanie, jeśli cofnięcie jest dopuszczalne. Jednoczesne zrzeczenie się dochodzonego roszczenia oznacza, że zgoda pozwanego nie jest wymagana; bez takiego zrzeczenia zgoda pozwanego jest wymagana. Po uprawomocnieniu wyroku tryb ten nie ma zastosowania.
Czy sąd może uznać cofnięcie pozwu za niedopuszczalne?
Tak. Sąd może odmówić uwzględnienia cofnięcia, jeżeli jego okoliczności wskazują na sprzeczność z prawem, zasadami współżycia społecznego albo próbę obejścia prawa.
Czy po cofnięciu pozwu mogę złożyć go ponownie?
Jeżeli chodzi o samo cofnięcie pozwu, bez zrzeczenia się roszczenia, co do zasady nie zamyka ono drogi do ponownego złożenia pozwu. Zrzeczenie się roszczenia ma odrębne skutki: po wydaniu wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem i przed przedstawieniem akt z apelacją sądowi drugiej instancji, jednoczesne zrzeczenie oznacza brak wymogu zgody pozwanego, a bez niego zgoda jest wymagana. Przed złożeniem takiego oświadczenia sprawdź jego skutki w konkretnej sprawie.
Czym różni się cofnięcie pozwu od zrzeczenia się roszczenia?
Cofnięcie kończy dochodzenie sprawy w zakresie, którego dotyczy, jeżeli sąd uzna je za skuteczne. Zrzeczenie się roszczenia jest odrębnym oświadczeniem procesowym o możliwych doniosłych skutkach; po wydaniu wyroku działa według osobnej zasady opisanej wyżej, a w innych etapach nie traktuj go jako prostego zamiennika zgody pozwanego.
Czy cofnięcie pozwu wymaga zgody drugiego małżonka?
Przed rozpoczęciem rozprawy samo cofnięcie pozwu co do zasady nie wymaga zgody pozwanego, a po rozpoczęciu rozprawy co do zasady jej wymaga. Po wydaniu wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem i przed przedstawieniem akt z apelacją sądowi drugiej instancji, jednoczesne zrzeczenie się dochodzonego roszczenia oznacza brak wymogu zgody; bez tego zrzeczenia zgoda pozwanego jest wymagana. Jeżeli pozwany zgłosił własne żądanie rozwodu albo separacji, cofnięcie pozwu powoda nie kończy samo przez się całego postępowania.
Czy po cofnięciu pozwu odzyskam wszystkie poniesione koszty?
Nie. Możliwość i wysokość zwrotu opłaty sądowej zależą od warunków z art. 79 ustawy o kosztach sądowych. Wynagrodzenie pełnomocnika, dokumenty i inne wydatki nie podlegają automatycznemu zwrotowi. Pozwany może także żądać od powoda zwrotu swoich kosztów na zasadach określonych w art. 203 § 2–3 Kodeksu postępowania cywilnego; przy cofnięciu poza rozprawą ma na to dwa tygodnie od zawiadomienia.