Fałszywe oskarżenia z art. 207 k.k.

Coraz częściej w sprawach rodzinnych – szczególnie przy rozwodach i sporach o opiekę nad dziećmi – dochodzi do sytuacji, w której jeden z małżonków składa zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa znęcania się. Nierzadko jednak takie oskarżenia są bezpodstawne, instrumentalne lub wręcz sfabrykowane. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest przestępstwo z art. 207 k.k., jak rozpoznać fałszywe oskarżenie i co możesz zrobić, gdy stałeś się jego ofiarą.

📖 Co mówi art. 207 Kodeksu karnego?

Przepis brzmi następująco:

„Art. 207 § 1 k.k. – Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5."

W kolejnych paragrafach ustawodawca przewiduje surowsze kary, gdy:

znęcanie się połączone jest ze szczególnym okrucieństwem (art. 207 § 2 k.k. – do 10 lat pozbawienia wolności),
następstwem jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie (art. 207 § 3 k.k. – do 12 lat pozbawienia wolności).

Kluczowe jest to, że znęcanie się musi mieć charakter powtarzalny i intensywny – jednostkowe zdarzenia, nawet naganne, co do zasady nie wyczerpują znamion tego przestępstwa.

🔍 Dlaczego fałszywe oskarżenia o znęcanie się są tak powszechne w sprawach rodzinnych?

Sprawy rozwodowe i postępowania o władzę rodzicielską to niestety podatny grunt dla instrumentalnego wykorzystywania prawa karnego. Obserwujemy kilka charakterystycznych schematów:

Po pierwsze zawiadomienie o przestępstwie składane jest tuż przed lub w trakcie postępowania rozwodowego, by uzyskać przewagę procesową – np. wyłączenie drugiego rodzica z miejsca zamieszkania dzieci na mocy nakazu opuszczenia lokalu.

Po drugie fałszywe zeznania mają na celu wpłynięcie na sąd opiekuńczy i doprowadzenie do ograniczenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej oskarżonego rodzica.

Po trzecie samo wszczęcie postępowania karnego – nawet bez wyroku skazującego – służy jako narzędzie nacisku i szantażu emocjonalnego.

⚠️Co charakteryzuje fałszywe oskarżenia art. 207 k.k.?

Fałszywe oskarżenia art. 207 k.k charakteryzuje 🚨:

Timing zawiadomienia – jeśli zostało złożone bezpośrednio po złożeniu pozwu rozwodowego lub po tym, jak zażądałeś ustalenia kontaktów z dzieckiem.

Brak dowodów materialnych – zeznania opierają się wyłącznie na słowach oskarżyciela, bez dokumentacji medycznej, nagrań, zeznań świadków czy innych obiektywnych dowodów.

Eskalacja opisu zdarzeń – kolejne zeznania pokrzywdzonego są coraz bardziej dramatyczne i odbiegają od pierwotnie złożonego zawiadomienia.

Zbieżność z innymi postępowaniami – równolegle toczy się sprawa o alimenty, podział majątku lub ograniczenie władzy rodzicielskiej.

🛡️ Jak się bronić przed fałszywym oskarżeniem?

1. Natychmiast skontaktuj się z prawnikiem

Nie bagatelizuj sprawy – nawet jeśli masz czyste sumienie, postępowanie karne może trwać latami i poważnie wpłynąć na Twoje życie osobiste i zawodowe. Prawnik pomoże Ci od samego początku budować linię obrony.

2. Zabezpiecz dowody swojej niewinności

Gromadź wszelkie materiały, które mogą potwierdzić Twoją wersję wydarzeń: wiadomości SMS, e-maile, nagrania rozmów (pamiętaj o zgodności z prawem), zeznania świadków, dane z monitoringu.

3. Złóż zawiadomienie o fałszywych zeznaniach

Jeśli masz podstawy sądzić, że oskarżyciel świadomie składa fałszywe zeznania, możesz skorzystać z ochrony przewidzianej w art. 233 § 1 Kodeksu karnego:

„Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8."

4. Rozważ pozew o naruszenie dóbr osobistych

Na gruncie prawa cywilnego, art. 24 Kodeksu cywilnego daje Ci możliwość dochodzenia ochrony czci, dobrego imienia i godności osobistej. W przypadku świadomego i bezprawnego działania możesz domagać się przeprosin oraz zadośćuczynienia finansowego.

5. Wnioskuj o konfrontację i przesłuchanie świadków

W toku postępowania karnego masz prawo do aktywnego uczestnictwa w postępowaniu dowodowym. Konfrontacja oskarżyciela ze świadkami obrony często ujawnia sprzeczności w zeznaniach i podważa wiarygodność oskarżenia.

🏛️ Co grozi osobie składającej fałszywe oskarżenie?

Polskie prawo nie pozostawia fałszywych oskarżycieli bez odpowiedzialności. Poza wspomnianym art. 233 k.k. (fałszywe zeznania), w grę może wchodzić:

Art. 234 k.k. – fałszywe oskarżenie: „Kto, przed organem powołanym do ścigania lub orzekania w sprawach o przestępstwa, wykroczenia lub przewinienia dyscyplinarne, fałszywie oskarża inną osobę o popełnienie tych czynów zabronionych lub przewinień dyscyplinarnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2."

Art. 212 k.k. – zniesławienie, gdy fałszywe informacje rozpowszechniane są publicznie lub w środowisku zawodowym ofiary.

Odpowiedzialność odszkodowawcza na gruncie art. 415 k.c. za szkody majątkowe wyrządzone bezprawnym działaniem.

👨‍👩‍👧 Wpływ fałszywych oskarżeń na postępowanie o władzę rodzicielską

To szczególnie bolesny aspekt tej sytuacji. Sąd rodzinny, choć formalnie niezwiązany wyrokiem karnym, w praktyce bierze pod uwagę toczące się postępowania karne. Dlatego tak ważne jest, by równolegle działać na dwóch frontach – karnym i rodzinnym.

Warto wnioskować do sądu opiekuńczego o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez kuratora, a także o opinię OZSS (Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów), która obiektywnie oceni relacje rodzic–dziecko i rzeczywistą sytuację w rodzinie.

Pamiętaj – dobro dziecka jest wartością nadrzędną i sąd ma obowiązek zbadać wszystkie okoliczności sprawy, a nie opierać się wyłącznie na jednostronnych oskarżeniach.

📝 Podsumowanie

Fałszywe oskarżenia z art. 207 k.k. to zjawisko realne i poważne – zarówno dla osoby niesłusznie oskarżonej, jak i dla całego wymiaru sprawiedliwości. Skuteczna obrona wymaga szybkiego działania, profesjonalnej pomocy prawnej i systematycznego gromadzenia dowodów.

Jeśli znalazłeś się w takiej sytuacji, nie zwlekaj. Prawo daje Ci narzędzia do ochrony – ważne, by z nich mądrze korzystać. ⚖️

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnych sprawach skonsultuj się z prawnikiem.